Gotyckie zamki Warmii i Mazur to coś więcej niż mury i wieże. To miejsca, gdzie historia spotyka się z legendą, a Ty możesz poczuć w sobie #genWarmiiMazur – gen odkrywania, tworzenia, przeżywania. W tym tekście znajdziesz trasę, prowadzącą przez siedem wyjątkowych zamków – od Ostródy, przez Nidzicę, Działdowo, Olsztyn, Lidzbark Warmiński, po Kętrzyn i Ryn. Poznasz ludzi, duchy, zjawiska i fakty, które zostają w głowie na długo. A może i w DNA?
Ostróda – początek szlaku i konie bojowe
Szlak Zamków Gotyckich łączy warownie państwa krzyżackiego w granicach obecnych województw: warmińsko-mazurskiego, kujawsko-pomorskiego i pomorskiego. Podążanie szlakiem po Warmii i Mazurach zaczniesz od Zamku krzyżackiego w Ostródzie wzniesionego w pobliżu Jeziora Drwęckiego u ujścia rzeki Drwęcy. Niegdyś w zamkowych stajniach trzymano najważniejszy „towar eksportowy” Krzyżaków – konie bojowe. Z uznaniem wyrażali się o nich nawet Prusowie, którzy sami słynęli z handlu końmi. Według historyków były one protoplastami koni trakeńskich, których systematyczną hodowlę rozpoczęto około XVIII w.
Zamek krzyżacki w Ostródzie
Nidzica – czary, kule i największy zamek krzyżacki Mazur
Jadąc na południe, dotrzesz do Nidzicy, nad którą góruje największy zamek krzyżacki na Mazurach. Co ciekawe, ale niezbyt chlubne, w czasach Prus Książęcych należał on do miejsc, w których przeprowadzono najwięcej procesów o czary. Z okresem potopu szwedzkiego wiąże się natomiast legenda o Tatarskim Kamieniu. Kula wystrzelona w jego kierunku z zamkowej armaty miała zniechęcić Tatarów do zdobywania miasta.
Zamek krzyżacki w Nidzicy
Działdowo – cud Polski z interaktywną historią
Z Nidzicy już niedaleko do Działdowa. W zrewitalizowanym skrzydle zamku krzyżackiego działa Muzeum Pogranicza, w którym obejrzysz interaktywną wystawę Państwa Krzyżackiego, uznaną w 2014 r., w plebiscycie organizowanym przez National Geographic Traveler, za jeden z „7 nowych cudów Polski”.
Zamek krzyżacki w Działdowie
Olsztyn – Kopernik i jego astronomiczna tablica
Kierując się na północ, nie sposób ominąć Olsztyn. W tutejszym zamku kapituły warmińskiej przez kilka lat rezydował Mikołaj Kopernik. Pamiątką po jego pobycie jest tablica astronomiczna na ścianie krużganka, która służyła do przedstawienia pozornego ruchu Słońca w dniach bliskich równonocy wiosennej. Jest to jedyny na świecie zachowany instrument wykonany i używany przez Kopernika. Czy Mikołaj Kopernik miał #genWarmiiMazur? Zdecydowanie.
Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie
Lidzbark Warmiński – zamek biskupów i nowe odkrycia
Kopernik mieszkał też w zamku biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim. Budowla do dzisiaj wzbudza zachwyt zarówno swoimi rozmiarami, jak i skarbami ukrytymi wewnątrz. Gdy sądzono, że poznano już wszystkie tajemnice zamku, w trakcie prac remontowych znaleziono fragmenty zabudowy, które mogły być wzniesione wcześniej niż warownia. Z kolei na parterze, na zapleczu kuchni oraz w piwnicy odkryto polichromie, będące czymś wyjątkowym dla zamków z tego okresu.
Zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim
Kętrzyn – loża masońska i duch ukrytych znaczeń
Wracając na Mazury, znowu natkniesz się na siły nadprzyrodzone. O konszachty ze złymi mocami bywali oskarżani masoni. Pamiątki po ich działalności możemy zobaczyć wśród eksponatów Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego, mającego siedzibę w zamku krzyżackim w Kętrzynie. Loża masońska w tym mieście została założona w 1818 r. i funkcjonowała aż do czasu delegalizacji przez III Rzeszę. Jednak jej siedzibę, w stylu neogotyku angielskiego, możemy podziwiać do dzisiaj.
Zamek krzyżacki w Kętrzynie
Ryn – ostatni zamek i biała dama
Naszą podróż zakończysz w Rynie. Z tutejszym zamkiem krzyżackim związana jest historia z duchem w roli głównej. Białą damą, która nawiedza ryńskie komnaty, ma być żona wielkiego księcia litewskiego Witolda. Marzący o królewskiej koronie Witold wielokrotnie bywał w zamku, spiskując z Krzyżakami i licząc na ich pomoc. Jako gwarancję przejścia na ich stronę pozostawił w Rynie żonę Annę i dzieci. Gdy jednak nie zdradził Jagiełły pod Grunwaldem, Krzyżacy mieli zamurować jego rodzinę w piwnicach. Wbrew tej legendzie historycy uparcie twierdzą, że Anna zmarła kilka lat później w Trokach.
Zamek krzyżacki w Rynie
Podsumowanie – szlak, który zostaje w Tobie
Wędrując przez te zamki, dotykasz historii, która nie jest martwa. Ona żyje, oddycha, podsuwa pytania. Czy czujesz w sobie #genWarmiiMazur? Może budzi się właśnie teraz – gdy patrzysz na jezioro spod zamkowej wieży, słuchasz echa kroków w chłodnych korytarzach, odkrywasz miejsca, w których tworzył Kopernik. Wybierz swoją trasę. Poczuj, przeżyj, podziel się.
